HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT – ĐỌC HIỂU

ĐỌC – HIỂU KỊCH HIỆN ĐẠI VIỆT NAM

HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT CỦA LƯU QUANG VŨ

  1. Lưu Quang Vũ

– Lưu Quang Vũ (1948 – 1988) là một tài năng đa dạng: làm thơ, sáng tác văn xuôi, vẽ tranh và soạn kịch. Kịch là phần đóng góp đặc sắc nhất .

– Lưu Quang Vũ trở thành một hiện tượng đặc biệt của sân khấu, kịch trường những năm 80 của thế kỉ trước, nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn học nghệ thuật hiện đại.

– Tác phẩm: Hương cây – Bếp lửa (thơ), Tôi và chúng ta (kịch) …

  1. Hồn Trương Ba da hàng thịt

2.1. Hoàn cảnh sáng tác:

– Hồn Trương Ba da hàng thịt viết năm 1981, công diễn lần đầu 1984, là một trong những vở kịch đặc sắc nhất của Lưu Quang Vũ.

– Vở kịch được xây dựng dựa trên một câu chuyện dân gian nhưng chứa đựng nhiều vấn đề mới mẻ có ý nghĩa tư tưởng và triết lí nhân sinh sâu sắc.

–  Đoạn trích thuộc cảnh VII và đoạn kết của vở kịch.

2.2. Nội dung

  1. 2.1. Màn đối thoại giữa hồn Trương Ba với xác hàng thịt:

– Là ẩn dụ về cuộc đấu tranh giữa tâm hồn và thể xác trong một con người. Đó là tiếng nói của bản năng và những tác động ghê gớm của nó vào linh hồn. Linh hồn luôn đấu tranh để vượt lên những đòi hỏi không chính đáng của thể xác.

Cảnh báo khi con người sống chung với dung tục, sẽ bị cái dung tục lấn át, thắng thế và tàn phá những gì tốt đẹp cao quý trong con người.

2.2.2. Màn đối thoại giữa hồn Trương Ba với người thân:

– Trước phản ứng của người thân (người vợ buồn bã đau khổ muốn chết, có ý định bỏ đi nhường chồng cho cô vợ hàng thịt, Cái Gái quyết liệt và dữ dội không nhận ông nội…) Trương Ba lúc đầu biện minh cho mình Sao bà lại nói thế nhưng sau đó đau khổ, bế tắc, thất vọng về mình (thẫn thờ, lặng ngắt như tảng đá, tay ôm đầu, run rẩy, lập cập, cầu cứu)

– Bi kịch được đẩy lên đến đỉnh điểm buộc nhân vật phải đứng trước sự lựa chọn. Lời độc thoại nội tâm của Trương Ba là những câu mang tính chất tự vấn bộc lộ thái độ quyết liệt trong đấu tranh

– Đỉnh điểm của bi kịch là nhân vật không thỏa hiệp mà đấu tranh mạnh mẽ quyết liệt.

2.2.3. Màn đối thoại giữa hồn T.Ba với Đế Thích:

– Đế Thích khuyên Trương Ba chấp nhận vì thế giới không toàn vẹn, thể hiện cái nhìn quan liêu hời hợt về cuộc sống con người.

– Trương Ba không thể bên trong một đằng,… Tôi muốn được là tôi toàn vẹn; Sống nhờ vào đồ đạc,…nhưng sống thế nào thì ông chẳng cần biết! Trương Ba từ chối không nhập vào xác cu Tị.

– Con người là một thể thống nhất, hồn xác phải hài hòa đồng thuận. Sống phải là chính mình. Sự bất tử của con người nằm trong ý nghĩa sự sống và sự hóa thân vào cuộc sống xung quanh

Truyện có ý nghĩa phê phán và giá trị nhân văn sâu sắc:

2.3.Giá trị nghệ thuật :

– Sáng tác từ cốt truyện dân gian; nghệ thuật dựng tình huống độc đáo, xây dựng, dẫn dắt xung đột kịch hợp lí.

– Nghệ thuật dựng hành động kịch, đối thoại, độc thoại nội tâm sinh động.

-st-