Liên hệ hai tác phẩm Ai đã đặt tên cho dòng sông và Đây thôn Vĩ Dạ

Cảm nhận của em về vẻ đẹp của sông Hương trong đoạn văn sau: “Trong các dòng sông đẹp ở các nước mà tôi thường nghe nói đến, hình như chỉ sông Hương là thuộc về một thành phố duy nhất. Trước khi về đến vùng châu thổ êm đềm, nó đã là một bản trường ca của rừng già, rầm rộ giữa bong cây đại ngàn, mãnh liệt qua những ghềnh thác, cuộn xoáy như cơn lốc vào những đáy vực bí ẩn, và cũng có lúc nó trở nên dịu dàng và say đắm giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng. Giữa lòng Trường Sơn, sông Hương đã sống một nửa cuộc đời của mình như một cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại. Rừng già đã hun đúc cho nó một bản lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự do và trong sang. Nhưng chính rừng già nơi đây, với cấu trúc đặc biệt có thể lí giải được về mặt khoa học, đã chế ngự sức mạnh bản năng ở người con gái của mình để khi ra khỏi rừng, sông Hương nhanh chóng mang một sắc đẹp dịu dàng và trí tuệ, trở thành người mẹ phù sa của một vùng văn hóa xứ sở” (trích “Ai đã đặt tên cho dòng sông”- Hoàng Phủ Ngọc Tường)

từ đó liên hệ với vẻ đẹp của sông Hương trong đoạn thơ:

“Gió theo lối gió, mây đường mây

Dòng nước buồn thiu hoa bắp lay

Thuyền ai đậu bến sông Trăng đó

Có trở trăng về kịp tối nay?”

(Trích “Đây thôn Vĩ Dạ”-Hàn Mặc Tử)

và nhận xét ngắn gọn về phong cách sáng tác của hai tác giả?

Gợi ý

– Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp; các luận điểm được triển khai theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ; sử dụng tốt các thao tác lập luận để triển khai các luận điểm (trong đó phải có thao tác phân tích, so sánh); biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

– Đảm bảo các yêu cầu trên; có thể trình bày theo định hướng sau:

1. Cảm nhận về vẻ đẹp của sông Hương trong đoạn trích bài kí của Hoàng Phủ Ngọc Tường:

a.Giới thiệu về tác giả và hoàn cảnh ra đời của tác phẩm, giới thiệu vị trí đoạn trích:

b.Cảm nhận vẻ đẹp của sông Hương:

* Nội dung:

– Là con sông thuộc về một thành phố duy nhất- thành phố Huế- là người tình chung thủy của cố đô.

-Vẻ đẹp mạnh mẽ, hoang sơ nơi thượng nguồn:

+Các tính từ kết hợp với động từ mạnh: “rầm rộ”, “mãnh liệt”, “cuộn xoáy” -> miêu tả cụ thể dòng chảy mang giai điệu, tiết tấu vừa hùng tráng, vừa dữ dội. Người đọc thấy được vẻ đẹp của âm sắc trên dòng sông.

+ Nghệ thuật nhân hóa kết hợp với so sánh kì thú “nó đã là một bản trường ca của rừng già, “cuộn xoáy như cơn lốc…”,“sông Hương đã sống một nửa cuộc đời của mình như một cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại” ->làm nổi bật sự mạnh mẽ, hoang sơ của dòng sông ở thượng nguồn là một dòng gian truân, không kém phần kì lạ, bí ẩn -> dòng sông hiện lên như một sinh thể có hồn, như một cô gái mạnh mẽ, đầy cá tính.

+Những câu văn có vẻ như giải thích: “Rừng già đã hun đúc cho nó một bản lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự do và trong sáng” -> Tô đậm vẻ đẹp sống động của sông Hương, vẻ đẹp chứa đựng sự bí ẩn, hoang sơ.

-Vẻ đẹp dịu dàng, say đắm:

+Lời văn như khẳng định: “cũng có lúc nó trở nên dịu dàng và say đắm giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng” -> những từ ngữ gợi tả tạo nên một không gian rực rỡ sắc màu. Giữa không gian ấy là dòng sông dịu dàng, say đắm và tràn ngập sức sống.

Loading...

+Sông Hương nhanh chóng mang một sắc thái dịu dàng và trí tuệ, trở thành người mẹ phù sa của vùng văn hóa xứ sở.

*Nghệ thuật:

-Nhà văn có sự quan sát tinh tế, trí tưởng tượng phong phú, sử dụng nghệ thuật độcđáo trong việc sáng tạo hình ảnh, câu văn dài mà khúc chiết, nhịp nhàng, nhiều biện pháp tu từ hợp lí, gợi lên những liên tưởng kì thú, hấp dẫn.

– Nghệ thuật nổi bật của đoạn văn là sự nhân hoá dòng sông như một con người mà phần tâm hồn sâu thẳm của nó đã đóng kín lại ở cửa rừng.

2.Liên hệ với đoạn thơ thứ 2 của bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ”:

– Sông Hương vào buổi chiều, tối hiện lên thật đẹp. Cảnh có: trời, mây, sông, nước, gió, trăng…. nhất là cảnh con thuyền trăng trên bến sông trăng đẹp đến mê hồn. Nhưng cảnh đẹp mà buồn, chia lìa bởi nhuốm màu tâm trạng. Chữ “kịp” khắc khoải, lo âu, khát khao….

– Nghệ thuật: tả cảnh ngụ tình, câu hỏi tu từ.

3. Nhận xét về phong cách sáng tác của 2 tác giả:

a. Giống nhau: cả hai nhà thơ đều lấy sông Hương để làm điểm nhấn khắc họa vẻ đẹp của Huế và coi đó là điểm khởi nguồn cảm xúc-> yêu mến, nặng tình với thiên nhiên, quê hương xứ sở.

– Cả hai đều là những cây bút tài hoa, tinh tế, nhạy cảm trong văn chương; có tâm hồn hết sức lãng mạn, phong phú.

b.Khác biệt:

– Đoạn thơ nói riêng và bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ” nói chung được gợi từ bức bưu thiếp của người con gái Huế nên điểm nhìn cảm xúc từ một không gian hẹp,cái nhìn từ kí ức. Sông Hương ở đây hiền hòa, thơ mộng, hữu tình.

-Đoạn văn của Hoàng Phủ Ngọc Tường là khúc hùng ca – tình ca cuộc sống: dòng sông có vẻ đẹp phóng khoáng, dữ dội, man dại và trữ tình; hình tượng nghệ thuật có sự tích hợp vốn văn hóa sâu rộng; lời văn giàu chất thơ, mềm mại, hướng nội.

4.Lí giải:

– Hai thể loại có đặc điểm khác nhau: thơ nghiêng về cảm xúc, tâm trạng của chủ thể trữ tình còn kí không chỉ có cảm xúc mà còn mang tính hiện thực, khách quan.

-Một tác giả là nhơ tiêu biểu của phong trào thơ Mới mang đặc điểm cảm xúc chung của thế hệ các nhà thơ trước Cách mạng: buồn, sầu, khao khát sự giao cảm với đời. Còn một tác giả là người trí thức trong thời đại hòa bình đắm mình ngợi ca, tự hào về cảnh sắc quê hương.

5. Đánh giá:

-Chỉ qua hai đoạn trích ta có thể cảm nhận được tình yêu quê hương, đất nước sâu đậm của hai nhà văn, từ đó thêm yêu, thêm tự hào về cảnh sắc thiên nhiên quê hương mình.

-Trân trọng, ngưỡng mộ ngòi bút tài hoa của hai tác giả.

– Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu trên, song một trong các luận điểm (giải thích, chứng minh, bình luận) còn chưa đầy đủ hoặc liên kết chưa thật chặt chẽ.

 

-st-

Loading...